1897 Biac-na-Bato Constitution

November 1, 1897

Constitution of Biac-na-Bato

1 November 1897

In Biac-na-bato on the first day of the month of November of the year one thousand eight hundred and ninety-seven, the Representatives of the people of the Philippine Islands, assembled for the purpose of modifying the Constitution of this Republic of the Philippines, drawn up and proclaimed in the town of Naic. province of Cavite, on the twenty-second of March of this year, in accordance with the provisions of Decree No. 29 of current year after a long discussion, [the Representatives] have unanimously agreed upon the following:

Constitution or the Fundamental Law of the Republic of the Philippines

The separation of the Philippines from the Spanish monarchy and their formation into an independent state with its own government called the Philippine Republic has been the end sought by the Revolution in the existing war, begun on the 24th of August, 1896; and therefore, in its name and by the power delegated by the Filipino people, interpreting faithfully their desires and ambitions, we, the representatives of the Revolution, in a meeting at Biac-na-bato, Nov. 1st. 1897, unanimously adopt the following articles for the Constitution of the State:

Article I. The supreme government of the Republic shall be vested in a Supreme Council, composed of a President, a Vice-President and four Secretaries, for the conduct of our Foreign Relations, of War, of the Interior, and of the Treasury.

Article II. The powers of the Supreme Council of the government shall be:

1st. To adopt measures for maintaining and developing its existence, issuing such orders as it believes adequate for the preservation and security of the civil and political life of the nation.

2nd. To impose and collect taxes, to issue foreign and domestic loans, when necessary, and to issue paper money, to coin money and to appropriate the funds collected to the purposes required by the several branches of the State.

3rd. To authorize privateering and issue letters of marque and reprisal, to raise and organize troops and to maintain them, to ratify treaties, and to make a treaty of peace with Spain , with the ratification of the Assembly of Representatives.

4th. To try as a judicial body, should they think necessary, the President or any of the members of the Council, who should be accused of crimes, cognizance of which appertains to the Judicial Power.

5th. To have the right of supervision and supreme direction of military operations, when they believe it to be necessary for the consummation of high political ends. To approve, reform or modify the Regulations and orders for the Army, prepared by the Captain-General of the Army; to confer grades and promotions, from that of first lieuten[a]nt and to confer honors and rewards granted for services in war, at the recommendation of the said Captain-General of the Army.

6th. To select and nominate a Captain-General and a Lieutenant General.

7th. To convene the Assembly of Representatives when necessary, in accordance with the provisions of the Constitution.

Article III. The Vice-President shall fill ad interim the office of President in case of vacancy.

Article IV. For each Secretary there shall be a Sub-Secretary, who shall aid in the dispatch of business and shall in case a vacancy-occurs fill ad interim the place of such Secretary. He shall have while so acting a vote in the Council of Government.

Article V. The President. Vice-President, Secretary, and Sub-Secretary can hold no other office in the Republic.

Article VI. The President, Vice-President, Secretary and Sub-Secretary shall be more than twenty-three years of age.

Article VII. The basis of every election and appointment to any office in the Republic shall be aptitude for the discharge of the office conferred.

Article VIII. Tagalog shall be the official language of the Republic.

Article IX. The decisions of the Council of Government shall be determined by a majority vote, and all the members of the same shall take part in its deliberations.

Article X. The executive power shall be vested in the President, or in his absence in the Vice-President, and shall have these powers: To approve and promulgate the acts of the Supreme Council of the Government; To provide for their execution within the period of nine days: To issue decrees, rules or instructions for their execution: To receive ambassadors and to execute treaties.

Article XI. In case of definite vacancies, in the office of President, Vice-President, and Secretaries, by death, resignation or other legal causes, the Assembly of Representatives shall meet for the election of others to fill the vacant offices.

Article XII. Each Secretary shall have a vote in the passage of all resolutions and measures of whatever kind, and shall be able to take part in the deliberations thereon.

Article XIII. The Secretaries shall have the right to choose and nominate their own assistants and other officials of their respective departments.

Article XIV. The Secretary of Foreign Affairs shall have charge of: All correspondence with foreign nations regarding treaties and agreements of all kinds; appointment of Representatives to said nations, issuing instructions for and authorizing the expenses of such officials, as by act of the Council of Government reside in foreign parts, and preparation of passports for foreign lands.

Article XV. The Secretary of the Interior shall be charged with: Collection of all statistics concerning the Republic; opening of roads and bridges; the advancement of agriculture, industry, commerce, art, professions and manufactures, public instruction and posts, depots of cattle and horses for the use of the Revolution: establishment of police for the protection or security of public order, and for the preservation of the liberties and individual rights established by this Constitution, and the custody of the property of the State.

Article XVI. The Secretary of War is in charge of all military correspondence; of the increase and decrease, of the organization and instruction of the army; is head of the staff, is in charge of enlistment and of providing clothing, hospitals, rations and ordnance.

Article XVII. The Secretary of the Treasury shall have under his charge all receipts and payments of the Treasury, making collections and payments in accordance with the regulations and decrees issued by the Council of Government; coining of money and issuance of paper money; the public debt; administration of the property of the State, and the further duties pertaining to the Treasury Department.

Article XVIII. The Secretaries shall have charge of the drafting of all laws, correspondence, regulations and decrees appertaining to their respective offices.

Article XIX. The Captain-General of the Army shall have command of all the armed troops in the towns, forts or detachments; the direction of the operations of war, except in the case reserved for the Council of Government, as set forth in Article 2, No. 5, and shall give such orders as he deems necessary for the discipline and safety of the troops.

Article XX. The Lieutenant-General shall serve as Captain-General of the Army, ad interim, in case of vacancy.

Article XXI. Each province of the Philippines may have a representative delegate elected by universal suffrage , who shall represent it in the Assembly.

Article XXII. Religious liberty, the right of association, the freedom of education , the freedom of the press , as well as freedom in the exercise of all classes of professions, arts, trades and industries are established.

Article XXIII. Every Filipino shall have the right to direct petitions or present remonstrances of any import whatsoever, in person or through his representative, to the Council of Government of the Republic.

Article XXIV. No person, whatever may be his nationality, shall be imprisoned or held except by virtue of an order issued by a competent court, provided that this shall not apply to crimes which concern the Revolution, the government or the Army.

Article XXV. Neither can any individual be deprived of his property or his domicile, except by virtue of judgment passed by a court of competent authority.

Article XXVI. Every Filipino is obliged to serve the Revolution with his services, and property to the extent of his capacity.

Article XXVII. The debts and other obligations contracted prior to the promulgation of this Constitution by the Generals and other Chiefs of the Revolutionary Army, as well as their notes and orders, are hereby recognized and ratified to-day, also all subsequent debts, certified to by the government.

Article XXVIII. The officials of the Council of Government are entitled to the consideration and respect due to their rank, and if they be constant in them they shall be entitled to pensions according to regulations to be published on the subject.

Article XXIX. The Council of Government has the power to remove any official from office if there be sufficient reason for it. Formal charges will be laid for the action of a court to be called the “Sworn Tribunal.”

Article XXX. The Supreme Council of Grace and Justice to be established by the Supreme Council of Government, shall have authority to make decisions and affirm or disprove the sentences rendered by other courts, and to dictate rules for the administration of justice.

Article XXXI. The Supreme Council of Grace and Justice shall be independent in its functions and shall not be interfered with by any power or authority.

Article XXXII. Every official of the Republic shall render assistance to the others in the discharge of his duties.

Article XXXIII. When the necessary Army is organized, a navy shall be created for the protection of the coasts of the Philippine Archipelago and its seas; then a Secretary of the Navy shall be appointed and the duties of his office shall be added to this Constitution.

Article XXXIV. This Constitution shall be in force here in the Philippines for the period of two years from the date of its promulgation, in case that the Revolution shall not have terminated within that time. Upon the expiration of said period, a session of the Assembly of Representatives shall be called for a new Constitution and the election of a new Council of Government and Representatives of the people.

As it has been thus decreed by the Representatives of the Filipino people, and in the name of the Republic ordered by the Assembly thus constituted,—We, the undersigned, pledge with our word and honor fulfillment of what is set forth in this Constitution at Biac-na-bato. November 15, 1897.

President, Emilio Aguinaldo . Severino de las Alas . Pascual Alvarez. Mariano Llanera. Mamerto Natividad. Isabelo Artacho. Vicente Lucban y Rilles. Melecio Carlos. Simeon Tecson. Mariano Noriel. Baldomero Aguinaldo . Salvador Estrella. Pantaleon Garcia. Escolastico Viela. Julian de la Cruz. Ciriaco Sartore. Jose Ignacio Paua . Agustin de la Rosa. Celestino Aragon. Gregorio H. del Pilar . Andres Presbitero. Benito Natividad. Pedro Dungon. Eduardo Llanera. Herminio Miguel. Deodato Manajan. Pedro Gualdes (?). Ambrosio de la Cruz. Matias San Bno. Miguel Catahan. Clemente Valencia. Modesto Porciuncula. Claro Fuelo (?). Emiliano Tecson. Benvenuto Ramirez. Francisco M. Soliman. Maximo Cabigting. Ramon Tombo. Artemio Ricarte Vibora . Sinforoso de la Cruz. Agapito Bonson. Valentin Diaz. Tomas Aquino Linares (?). Cipriano Pacheco. Manuel Tinio . Anastacio Francisco. Serviliano Aquino. Wenceslao Viniegra. Doroteo Lopez. Vito Belarmino , Secretary. Antonio Montenegro, Secretary. Teodoro Gonzalez, Secretary.

Endnotes:

1. A copy in Tagalog with paragraphs 28 and 33 omitted, and with some other discrepancies in wording, but which is certified to as a true copy by Francisco Macabulos y Soliman, November 12, 1897, is on file in the Philippine Revolutionary Records (P.I.R.) folder 55, document number 6. A Spanish translation is also printed on page 8, “La Politica de Espana en Filipinas”/ Wenceslao. E. Retana, Vol. 8, 1898

2. The date of promulgation of the Constitution of the Biac na Bato in the original Spanish and Tagalog versions is November 1, 1897.

Constitución Provisional de la República de Filipinas

1 November 1897

La separación de Filipinas de la Monarquía Española, constituyéndose en Estado Independiente y soberano con Gobierno propio, con el nombre de República de Filipinas, es el fin que persigue la Revolución en su guerra actual, iniciada en xxiv de Agosto de 1896; y en su nombre y por delegación que le confiriera el pueblo filipino, interpretando fielmente sus votos y aspiraciones, los Representantes de la Revolución, reunidos en Asamblea Constituyente en Biak-na-bató en Noviembre de 1897, han votado unánimes los siguientes artículos de Constitución de Estado:

Artículo I. El Gobierno Supremo de la República residirá en un Consejo Supremo compuesto de un Presidente, un Vice-Presidente y cuatro Secretarios: de Estado para el despacho de los asuntos de Relaciones Exteriores, Guerra, Interior y Hacienda.

Article II. Serán atribuciones del Consejo Supremo de Gobierno: I. Adoptar todas las medidas encaminadas a sostener y desarrollar su existencia, dictando las disposiciones que crea adecuadas para la conservación y seguridad de la vida civil y política de la Nación. II. Imponer y percibir contribuciones, contraer empréstitos nacionales o extranjeros cuando fuere preciso, emitir papel-moneda, acuñar moneda é invertir los fondos recaudados por cualquier concepto con destino á las atenciones del Estado en sus diferentes ramos. III. Autorizar el corso con la patente necesaria, declarar represalias, levantar y organizar tropas y mantenerlas, ratificar tratados y celebrar tratado de paz con España, con ratificación de la Asamblea de Representantes. IV. Someter al poder judicial, si lo estima oportuno, al Presidente ó á cual quiera de los Miembros del Consejo, cuando fueren acusados por infracciones, cuyo conocimiento corresponde al poder judicial y resolver toda clase de reclamaciones que hiciere cualquier ciudadano, excepción hecha de la judicial. V. Tener la intervención y dirección suprema de las operaciones militares, cuando crea necesario para la consecución de altos fines políticos: aprobar, reformar o modificar los Bandos y Ordenanzas del Ejército, que propusiere el General del Ejército, conferir los grados y ascensos desde el de Primer Teniente en adelante y conceder honores y recompensas que se obtuvieren por servicios de guerra a propuesta del mismo Capitán General del Ejército. VI. Elegir y nombrar un Capitán General y un lugar-Teniente General, y VII. Ordenar la convocación de la Asamblea de Representantes, cuando con arreglo á las prescripciones de esta Constitución sea necesaria.

Article III. El Vicepresidente sustituirá interinamente al Presidente en caso de vacante.

Article IV. Para cada Secretaría habrá un Subsecretario que auxiliará en el despacho de los asuntos y sustituirá interinamente al Secretario respectivo en casos de vacantía, teniendo entonces voz y voto en el Consejo de Gobierno.

Article V. Serán incompatibles con cualquier otro cargo de la República, los de Presidente, Vicepresidente, Secretario y Subsecretario.

Article VI. Será requisito indispensable para ser Presidente, Vicepresidente, Secretario y Subsecretario ser mayor de veintitrés años.

Article VII. La base de toda elección y nombramiento de cualquier funcionario de la República será precisamente la aptitud para el desempeño del cargo que se le confiriere.

Article VIII. El tagalog será la lengua oficial de la República.

Article IX. Los acuerdos del Consejo de Gobierno se resolverán por mayoría de votos y en sus deliberaciones tomarán parte todos los miembros del mismo.

Article X. El poder ejecutivo residirá en el Presidente o en el Vicepresidente en su defecto y serán sus atribuciones: Sancionar y promulgar los acuerdos del Consejo Supremo de Gobierno; efectuar su cumplimiento dentro del término de nueve días, expidiendo los Decretos, Reglamentos é Instrucciones correspondientes para sus ejecuciones; recibir á todos los Embajadores; celebrar tratados y expedir sus despachos á todos los funcionarios.

Article XI. En las vacantías definitivas de los cargos de Presidente, Vicepresidente y Secretarios por muerte, renuncia ú otros motivos legítimos, se reunirá la Asamblea de Representantes para la elección de los que habrán de desempeñar los cargos vacantes.

Article XII. Los Secretarios tendrán voz y voto en las deliberaciones de todos los acuerdos de cualquier índole.

Article XIII. A propuesta de los Secretarios, se nombrarán los Subsecretarios y demás empleados de su respectiva dependencia.

Article XIV. El Secretario de Relaciones Exteriores tendrá á su cargo: Todas las correspondencias con las Naciones Extranjeras, tratados de cualquier naturaleza, nombramiento de Representantes para aquéllas y formación de sus despachos; autorizando los gastos de aquellos funcionarios que por acuerdo del Consejo de Gobierno residan en el Extranjero y refrendando los pasaportes para el Extranjero.

Article XV. Serán de la incumbencia del Secretario del Interior: La formación de la Estadística General de la República, la apertura de caminos y carreteras, el fomento de la agricultura, industria, comercio, artes, oficios y manufacturas, la instrucción pública y los correos, los depósitos de reses y caballos para el servicio de la Revolución: la policía para la protección y seguridad del orden público y para la del ejercicio de las libertades y derechos individuales establecidos en esta Constitución y el cuidado de los bienes del Estado.

Article XVI. El Secretario de Guerra se encargará de toda la correspondencia militar; del aumento ó disminución, organización é instrucción de las tropas del ejército; Estados Mayores de plaza, vestuarios, hospitales y provisiones del ejército de boca y guerra, y concesión de toda clase de mercedes por servicios de guerra.

Article XVII. El Secretario de Hacienda tendrá á su cargo todos los ingresos y gastos del Erario, cobrando é invirtiendo con sujeción a los Reglamentos y Decretos emanados de los acuerdos del Consejo de Gobierno; acuñación de moneda, emisión de papel moneda y la deuda pública, administración de los bienes del Estado y de los efectos y demás derechos de la Hacienda.

Article XVIII. Los Secretarios se encargarán de la redacción de todos los despachos, Leyes, Reglamentos y Decretos de su respectiva incumbencia.

Article XIX. El Capitán General del ejército tendrá el mando superior de todas las tropas armadas existentes en los pueblos, plazas y destacamentos, la dirección de las operaciones de guerra, salvo el caso reservando para el Consejo de Gobierno establecido en el artículo II, número cinco, y dictará los bandos que juzgue necesarios para la disciplina y seguridad de las tropas.

Article XX. El lugar- Teniente General sustituirá interinamente en caso de vacante al Capitán General del ejército.

Article XXI. Cada provincia de Filipinas podrá tener un Representante delegado elegido por sufragio universal que la representará en las Asambleas.

Article XXII. Se establece la libertad de cultos, de asociaciones, de enseñanza y de imprenta, así como la del ejercicio de toda clase de profesión, artes, oficios, é industrias y reuniones.

Article XXIII. Todos los filipinos tendrán derecho a dirigir peticiones ó presentar reclamaciones de cualquier índole por sí ó por representación al Consejo de Gobierno de la República.

Article XXIV. Ningún individuo sea cual fuere su nacionalidad, podrá ser preso ó detenido sino en virtud de mandamiento fundado, expedido por tribunal competente a no ser por delitos que afectan a la Revolución, al Gobierno y al ejército.

Article XXV. Tampoco podrá ser privado ningún individuo de sus bienes ó de su domicilio, sino en virtud de sentencia firme.

Article XXVI. Todo filipino está obligado a servir a la Revolución con su persona é intereses a medida de sus aptitudes.

Article XXVII. Las deudas y compromisos contraídos con anterioridad a la promulgación de esta Constitución por los Jefes del Ejército Revolucionario y por los agentes ó comisionados debidamente nombrados para el efecto, serán reconocidas y válidos, como también lo serán los que en lo sucesivo se obtuvieran mediante documentos auténticos expedidos por el Gobierno.

Article XXVIII. El Consejo de Gobierno podrá deponer a cualquiera de sus miembros por motivo justificado, legítimo y suficiente a juicio de todos los demás Consejeros.

Article XXIX. El poder judicial residirá en un Concejo Supremo de Gracia y Justicia, y su planta y organización estará a cargo del Consejo Supremo de Gobierno.

Article XXX. El Consejo de Gracia y Justicia procederá con entera independencia de los otros poderes en cuanto a la aplicación de las leyes civiles y penales.

Article XXXI. Todos los funcionarios de la República tendrán el deber de auxiliarse mutuamente en el ejercicio de sus funciones.

Article XXXII. Esta Constitución regirá a Filipinas durante dos años a contar desde la fecha de su promulgación si antes no terminare la guerra. Transcurrido este plazo, se convocará la Asamblea de Representantes y podrá ser modificada o reformada esta Constitución y se procederá á la elección del nuevo Consejo de Gobierno y á la clausura del saliente.

Así lo han pactado los Representantes del pueblo filipino y en nombre de la República, lo ordena la Asamblea Constituyente, prometiendo los concurrentes con la fe de su honor el cumplimiento de cuanto se prescribe en la presente Constitución en Biak-na-bató a primero de Noviembre de mil ochocientos noventa y siete. Presidente EMILIO AGUINALDO, SEVERINO DE LAS ALAS, PASCUAL ALVAREZ, MARIANO LLANERA, MAMERTO NATIVIDAD, ISABELO ARTACHO, VICENTE LUCBÁN RILLES, MELECIO CARLOS, SIMÓN TECSON, MARIANO NORIEL, SALVADOR ESTRELLA, PANTALEÓN GARCÍA, ESCOLÁSTICO VIOLA, JULIÁN DE LA CRUZ, CIRIACO SARTORE, JOSÉ YGNACIO, AGUSTÍN DE LA ROSA, CELESTINO ARAGÓN, GREGORIO H. DEL PILAR, ANDRÉS PRESBÍTERO, BENITO NATIVIDAD, PEDRO DUNGON, EDUARDO LLANERA, HERMINIO MIGUEL, DEODATO MANAJAN, PEDRO GUALDES, AMBROSIO DE LA CRUZ, MIGUEL CATAJAN, MATÍAS SANDORRA, MODESTO PORCIUNCULA, CLEMENTE VALENCIA, EMILIANO TECSON, BEMBENUTO RAMÍREZ, FRANCISCO M. SOLIMÁN, MÁXIMO KABIGTING, RAMÓN TOMBO, ARTEMIO RICARTE VÍVORA, SINFOROSO DE LA CRUZ, AGAPITO BUSON, VALENTÍN DÍAZ, TOMÁS AGO SUZANO, CIPRIANO PACHECO, MANUEL TINIO, SERVILIANO AQUINO, ANASTASIO FRANCISCO, DOROTEO LÓPEZ, WENCESLAO VINIEGRA, Secretario VITO BELARMINO – Secretario TEODORO GONZALES- Secretario ANTONIO MONTENEGRO.


Copia ng Constituciong halal sa Biak-na-bato

1 November 1987

Sa Biaknabato ngayong unang araw ng buan ng Noviembre ng taong isang libo, walong daan at siyam na puo’t pito; nagkatipon ang mga Taga Pamagitang bayan (Representantes) nang Sangkapuluang Filipinas, upang mabago ang Kautusang halal (Constitucion) nitong Republika de Filipinas, na napagsuri na at naipahayag na sa bayang Naik, Sakop ng hokomang Cavite ng ikadalawang puo’t dalawa ng Marso nitong tumatakbong taon; at sa pagtupad sa inilagda sa kautusan 29 at pagkatapos ng mahabang pagsusuri ay pinagkaisanhan nang kalahatan ang mga talatang sumusunod:

Constitucion o Halal na Kautusan subaling susundin nitong Republica nang Filipinas

Ang paghiwalay ng Filipinas sa kahariang España, sa pagtatatag ng isang bayang may sariling pamamahala’t kapangyarihan na panganganlang “Republika ng Filipinas” ay siyang layong inadhika niyaring Paghihimagsik na kasalukuyan, simula pa ng ika 24 ng Agosto ng taong 1896; kaya nga’t sa kaniyang pangalan at sa kapahintulutan ng sa kaniya ay ipinagkaloob ng bayan ng katagalugan, sa paghahangad na matupad ang kaniyang mga pita’t nasa, ang mga halal na nangangalinga nitong Paghihimagsik sa pagkakatipon sa kanilang kapulungan na itinatag dito sa Biyak-na-bato ngayong unang arao ng Noviembre ng taong 1897, binuko nilang pinagkaisanhan ang mga kasunod ng mga liham utos ng bayan, na siyang aalinsunurin.

Unang-utos. Ang kataas-taasang kapangyarihan ng Republica (Gobierno Supremo de la Republica) ay mananatili sa isang Kataas-taasang Sangunian (Consejo Supremo) na pamamahalaan ng isang Unang Pangulong Taga Pangasiwa (Presidente), isang Pangalawang Pangulo Taga Pangasiwa (Vice-Presidente) at apat na Kalihim ng Bayan (Secretarios de Estado) sa paga-ayos at pagpapalakad sa lahat ng bagay na nahihingil sa pakikipagtalastasan sa iba’t ibang kaharian o lupain (Relaciones Exteriores). Sa pakikilaban (Guerra) Sa pamamahala sa loob ng bayan (Interior) at sa natutunkol sa kaniyang mga pag-aari o yaman (Hacienda).

Ikalawang-utos. Ang katungkulan ng kataas-taasang Sangunian ng taga Pangasiwaang bayan (Consejo-Supremo de Gobierno) ay ito: Una. Magnunukala ng lahat ng mga nararapat na nahihigil sa ikapananatili at ikalalago ng kaniyang sariling pamumuhay, ipag-utos na matupad ang mga kautusan na inaakalang makapagbibigay ng kalingaan at katibayan ng bayan (Vida Civil y Politica de la Nacion). Ikalawa: Lumikha at lumangap ng mga kabuisan, magtatag ng mga emprestito sa loob ng bayan o sa labas man kung inaakalang kinakailangan, magpalimbag ng salaping papel, gumawa ng salapi at ipatungkol ang nai-ipong kayamanan sa mga kailangan ng bayan, alinsunod sa mga iba’t ibang bahagi. Ikatlo. Magkaloob ng kapahintulutan kailangan sa panghaharang sa dagat (Patentos de Corso), maghiganti sa hindi natupad ng pinagkasunduan (Represalias), magtayo at magtatag ng mga hukbo, papagtibayin ang mga pinagkasundoan, at makipagkasundo’t tumahimik sa España na pagtitibayin ng pulong ng kanikaniyang tagakalingang bayan (Asamblea de Representantes). Ikaapat: Idulog sa Hokom na may kapangyarihan, kung minamarapat ang unang-Pangulo Taga Pangasiwa (Presidente) o sino man kaya sa mga galawad ng Sangunian (Consejo) kailan pa man at sila ay maparatangan ng mga bagay bagay na dapat kilanlin ng Pangulong Hokom (Poder Judicial) at sumuri ng lahat ng mga panaing ng alin mang mamamayan, tangi ang natutungkol sa mga Hokom na tagalining Sala. Ikalima: Mamagitan at magbigay ng lubos na pagmamalasakit sa mga bagay na nau-ukol sa mga labanan, kailan man at nararapat sa paghahangad na datuin ang mga layong ninanasa: papagtibayin o subaling palitan ang mga Kautusan o bandong tinatawag at Ordenanzas ng Hokbo, na ipaunawang nararapat ng Pang-Ulong Hokbo, magkaloob ng mga katungkulan at kataasang buhat sa 1st Teniente, at magbigay ng dangal at mga ganting-pala na dapat kamtan, ayon sa kanilang pamamahala’t pagsisiyasat sa Hokbo na ipagpauna ng Pang-Ulong Hokbo (Capitan General) Ikaanim: Maghalal at magbuko ng isang Pangulong Hokbo (Capitan General) at isang Pangalawang Pangulo (Teniente General). Ikapito: Ipag utos ang pagtitipon ng pulong ng mga Taga Kalingangbayan, kailan man at alinsunod sa mga kautusan nitong Constitucion ay kinakailangan.

Ikatlong Utos: Ang ikalawang Pangulo (Vice-Presidente) ay siyang gaganap ng katungkulan ng Unang Pangulo (Presidente) kailan man at ito’y hindi makaganap.

Ikaapat na Utos: Ang bawa’t isang Kalihim (Secretario) magkakaroon ng isang pangalawa (Sub Secretario), na tutulong sa pagpapalabas ng mga bagay bagay na kaniyang nasasakop at hahalili sa tunay na Kalihim (Secretario) kung ito’y hindi makaganap; at sa bagay na ito ay magkakaroon siya ng bibig o boto sa Sangunian ng Pamahalaang bayan (Consejo de Gobierno).

Ikalimang Utos: Sa alin mang katungkulan sa Republica ay hindi magagamit ang Unang-Pangulo (Presidente), Ang Ikalawang Pangulo (Vice-Presidente), mga Kalihim (Secretarios) at ang kanikanilang mga pangalawa (Sub-Secretarios).

Ikaanim na Utos: Isa sa mga kinakailangan para maging Pangulo (Presidente), Ikalawang Pangulo (Vice-Presidente), Kalihim (Secretario) at pangalawang Kalihim (Sub-Secretario) ay ang gumaganap sa gulang na 23 taon.

Ikapitong Utos: Sa mga paghahalal at pagkakaloob ng katungkulan sa alin mang Taga Pangasiwa ng Republica ay kinakailangan sanguni-in ang kaniyang karapatan ayon sa katungkulang sa kaniya’y ipagkakaloob.

Ikawalong Utos: Ang wikang tagalog ay siyang mananatiling wika ng Republika.

Ikasiam na Utos: Ang mga tatag ng Sangunian ng Taga Pangasiwang bayan ay dapat pagkayariang masunod ang buko at bibig ng karamihan at sa kanilang mga pulong dapat umabuloy ang lahat ng kaniyang galawad.

Ikapulong Utos: Ang kapangyarihan sa pagtupad ng lahat ng pinagkayarian (Poder Ejecutivo) ay nalalagi sa Pangulong Taga Pangasiwa (Presidente) sa kanyang ikalawa (Vice-Presidente) at sa bagay na ito ang kaniyang katungkulan ay ang kasunod; bigyan ng lakas at ilathala sa nasasakupan ang lahat na itinatag ng Kataastaasang Sangunian ng taga Pangasiwang bayan (Consejo Supremo de Gobierno); ipatupad sa loob ng siyam na araw na ikalat ang mga kalatas (Secreto) kautusan (Reglamento) o kabilinan (Instrucciones) na nauukol sa kaniyang katuparan. Tangapin ang mga sugong embajada, makipagyari ng pakikipagkasundo at maggawad ng mg katibayan sa lahat ng mga nangangatungkulan.

Ikalabing isang utos: Kung sakali’t alin man sa mga katungkulan ng Pangulong Taga Pangasiwa (Presidente), ikalawang Taga Pangasiwa (Vice-Presidente) ang mga Kalihim (Secretarios) ay mawalan ng gumanap gaya nanga kung mamatay, magpahalili o iba pang bagay na nararapat dingin, ay dapat tipunin sa pulong ng mga Tagakalingang bayan (Asamblea de Representantes) sa paglalagay at pagbubuko ng sukat gumanap na humalili sa mga nasabing katungkulan.

Ikalabing dalawang utos: Ang mga Kalihim (Secretarios) ay magkakaroon ng sariling bibig o voto sa mga pagbibigay liwanag sa lahat ng itatatag sanhi sa anomang bagay.

Ikalabing tatlong utos: Ang mga Kalihim (Secretarios) sila ang pipili ng kanikanilang kahalili o pangalawa (Sub-Secretario) at iba’t iba pang mga kawani sa kanikanilang pinamamahalaan, na siyang dapat na ihalal.

Ikalabing apat na utos: Ang Kalihim sa pakikipagsalitaan sa iba’t ibang kaharian (Secretario de Relaciones Exteriores) ay siyang mamamahala ng lahat ng pakikipagsagutan sa lahat ng bayan ng naturang ibang kaharian; ang pakikpagkayari ng pakikipagkasundo sa anomang bagay sa paghahalal ng mga Taga Pamagitan sa mga nasabing bayan, at sa pagbibigay ng kanilang katibayan: bumalak at iliham ang mga kakailanganin ng nasabing mangangatungkulan na niyari sa Sangunian ng Mag Pangasiwang bayan (Consejo de Gobierno) na dapat mangagtumira doon sa mga bayan sa itaas nito’y nababangit, at gayon din naman sa pagkakaloob ng mga katibayang kinakailangan.

Ikalabing limang utos: Ang Kalihim sa loob ng nasasakupan (Secretario del Interior) ay ang pangangasiwaan: ang gumawa ng kabilangan ng lahat ng nasasakupan ng Republica, ang pagbubukas ng mga daan sa loob at labas ng bayan mga tulay at iba’t ibang gagawin sa pag-i-ingat at ikapagtitibay ng mga nasabing bagay, ang pagbibigay ginhawa at pagpapala sa mga pagtatanim sa lupa (Agriculttura); sa paghahanap buhay (Industria); sa pangangalakal (Comercio); mga Artes, oficios at manufacturas, ang pagtuturo sa bayan (Instruccion Publica) sugong sulat (Correos) habilinan ng mga hayop at kabayo na gagamitin nitong Paghihimagsik (Revolucion), pagkakalinga ng ikatatahimik ng mga bayanbayan at gayon din naman ang pagpapaganap ng nau-ukol sa mga kalayaan at kaginhawahan ng isa’t isa na ipinagkakaloob nitong Halal na Kautusan (Constitucion) at ang pag-i-ingat ng mga kayamanan ng Bayan.

Ikalabing anim na utos: Ang Kalihim sa pakikibaka (Secretario de Guerra) siyang mangangasiwa at tatangap ng lahat ng mga sugong sulat na natutungkol sa Hokbo: sa pagdaragdag o pagbabawas sa pagkakalinga, sa pagtuturo sa mga kawal ng Hokbo: sa mga pagtatatag ng kaniyang Estado Mayor sa mga nayon na may hokbo, Taga Pangasiwa ng kawal (Gobernadores Militares) mga pananamit sa mga alagaan ng mga sakit, sa mga kinakailangan ng hokbo sa pagkain at sa laban, sa pag-gawad ng ganting biyaya bagay sa mga pagkakalinga sa laban, at sa paghahalal ng mga pulong na mananatili (Comisiones Permanentes) na mga mangangasiwa sa gagamitin ng hokbo (Administracion Militar) at sa isang katawang bilang na mangangasiwa sa may sakit na kawal (Sanidad Militar).

Ikalabing pitong utos: Ang Kalihim sa pag aaring bayan (Secretario de Hacienda) ay siyang mangangasiwang magbibigay ukol at magkakalal ng Kayamanang Bayan alinsunod sa mga kautusan at kalatas na mangagaling sa pagkakayarian ng Sangunian ng Taga Pangasiwang bayan (Consejo Gobierno): gumawa ng salapi at lumikha ng salaping papel at liningen, siyasatin at pamahalaan ang utang ng Bayan (Deuda publica).

Ikalabing walong utos: Ang lahat ng Kalihim (Secretarios) siyang mangangasiwa ng pagtatatag ng lahat ng pagbibigay utos Punong kautusan (Leyes) at Likhang Liham na aalinsunurin sa kanikaniyang pinamamahalaan.

Ikalabing siyam na utos: Ang Pangulong Digma ng kawal (Capitan General del Ejercito) siyang may lubos na kapangyarihan sa lahat ang kawal nabarilan at sandatahan na namamalagi sa mga bayanbayan, nayon at pulutong; ang pamamahala sa mga labanan, tangi ang nau-ukol na sarili sa Sangunian ng taga Pangasiwang bayan (Consejo Gobierno) na natatala sa ikalawang utos sa ikalimang tagubilin; at siya rin naman ang magpapahayag ng balang kautusan na inaakalang ikagagaling sa pagpapasunod, pagbibigay lakas at pagpapasunod ng kawal.

Ikadalawang puong utos: Ang Pangalawang Pangulong Hokbo (Lugar-Teniente General) ay siyang gaganap ng pamamahala kung sakali at magkakahilanan ang unang Pangulo (Capitan General del Ejercito).

Ikadalawang puo’t isang utos: Ang bawa’t bayan ng Sangkapuluang Filipinas ay dapat magkaroon ng kanikanilang halal na taga Pamagitan na ibinuko ng kalahatan na siyang haharap nilang kahalili sa mga pulong (Asamblea).

Ikadalawang puo’t dalawang utos: Ipinahihintulot na makapagtatag ng sarisaring kaniyang pananampalataya (Libertad de Cultos) mga Katipunan (Libertad de Asociaciones) mga pagtuturo (Libertad de Enseñanza) at paglilimbag (Libertad de imprenta) gayon din naman ipinahihintulot sa lahat ang makapagtatag ng sarisaring profesion, Artes, Oficios at iba’t iba pang pagkakakitaan.

Ikadalawang puo’t tatlong utos: Ang lahat ng sakop na mga mamamayan ay may kapahintulutang humingi o manaing ng sa ano pa mang bagay kahi’t pa kanya rin tunay o isang kahalili kay sa harap ng Sangunian ng Taga Pangasiwaang bayan nitong Republica (Consejo de Gobierno de la Republica).

Ikadalawang puo’t apat na utos: Ang alin man at sino kahit taga ibang bayan ay hindi maibibilango o maaabala kaya kundi rin lamang sa isang kautusan na dapat ipagkaloob ng tunay na Hokom, liban lamang kung sakali’t ang salang nagawa ay ang laban sa Bayan at sa Hokbo.

Ikadalawang puo’t limang utos: Tangi rin namang ipagbabawal na ang alin ma’t sino ay hindi mababawian ng kaniyang paga-ari kahit taga ibang bayan kundi rin lamang ayon sa pagtupad ng isang ganap na hatol ng Hokom na may kapangyarihan.

Ikadalawang puo’t anim na utos: Ang lahat ng mamamayang kadugo ay may katungkulang gumanap na sumuyo sa Panghihimagsik sa katawan niya at pagaari sa nakakaya.

Ikadalawang puo’t pitong utos: Ang manga-utang-utangan at iba pang sinasagot na nangyari una dito sa pagkalathala nitong halal na kautusan (Constitucion) ng mga Pangulong Hokbo nitong paghihimagsik o kaya ng mga utusan o katiwala na binibigian nilang kapahintulutan ay kinikilala at pinagtitibay ngayon, gayon din naman ang lahat ng naging utang sa dakong huli kailan man at may pagkakakilanlang katibayan, gawad ng Taga pangasiwang bayan (Gobierno).

Ikadalawang puo’t walong utos: Ang mga nangangatungkulan sa Sangunian Taga- Pangasiwang bayan (Consejo de Gobierno) ay dapat pagbigian ng tanging galang na nararapat ayon sa kanilang mga katungkulan samantalang kanilang ginaganap, sa bagay na ito sila’y magkakaroon ng isang ganting biyaya (jubilacion) alinsunod sa mga tatag na naliliham na aalinsunurin.

Ikadalawang puo’t siyam na utos: Ang Sangunian ng Taga pangasiwang bayan (Consejo de Gobierno) ay may kapahintulutan, alisin o bawian ng katungkulan ang sino mang sa kaniyang mga galawad, kung may totoo’t tunay na kadahilanan na dapat liningin sa isang hablang-sulat (Expediente) na dapat itatag ng isang tanging halal na tagasuri, na magbibigay bahala, kalakip ang kaniyang palagay sa isang Hokom na tatawagin na “Tribunal Jurado.”

Ikatatlong puong utos: Ang kapangyarihan sa paghatol ng matuwid ay matangi sa isang kataastaasang Sangunian ng Biyaya at parusa (Consejo Supremo de Gracia y Justicia) na dapat itatag at bigian ng sariling kapamahalaan ng kataastaasang Sangunian ng Taga Pangasiwang bayan (Consejo Supremo de Gobierno).

Ikatatlong puo’t isang utos: Ang Sangunian ng Biyaya at parusa (Consejo de Gracia y Justicia) ay mangangasiwa sa kaniyang sarili, na tanging di mapaghihimasukan ng ibang kapangyarihan tungkol sa pagtupad ng mga kautusan ng katwiran.

Ikatatlong puo’t dalawang utos: Ang lahat ng Tagapangasiwa ng Republica ay dapat magtulong-tulong sa kanikanilang dapat tupdin sa kanilang pangangasiwa.

Ikatatlong puo’t tatlong utos: Sa pagtatatag sa kapanahunan ng kinakailangang hokbo sa dagat na magtatangol ng lupain nitong SangKapuluan Filipinas at pagkakalinga sa dagat ay maglilikha ng isang Kalihim sa Hokbo sa dagat (Le cretario de Marina) na ang kaniyang ganap na pangangasiwaan ay magiging adhika nang isang kautusang magdaragdag dito sa nasabing Halal kautusan (Constitucion).

Ikatatlong puo’t apat na utos: Ang Constituciong ito ay siyang gaganapin, aalinsunurin dito sa Filipinas sa loob ng dalawang taon buhat sa araw ng kaniyang pagpapaganap kung sakaling hindi sa magkatapos itong paghihimagsik. Kung sakali’t matapos itong panahong ito ay muling tatawagin sa Pulong ang mga Halal na taga kalingang bayan at ayon dito ay mababago itong nasabing Halal-Kautusan (Constitucion) at maghahalal ng bagong Sanguniang Taga-pangasiwang bayan at sa pagsusuri sa hinahalinhan.

Ganito ang pinagkayarian ng mga Taga Pamagitang bayan (Representantes) ng bayang Tagalog at sa pangalan ng Republica ay ipinaguutos nitong itinatag na Pulong na ipinangakong tutuparin ng lahat sa ilalim ng kanilang pangungusap ang lahat ng natatala dito sa Halal Kautusan at sa lubos na katotohanan ay nagpirma kaming mga halal na Tagakalinga ng bayang Katagalugan na naghihimagsik= nangasapagitang talata=mga=bi=hawang kasama = mga ginuhitan= Pangalawang Kalihim (Sub-Secretario) at=gagamitin ng hokbo=pawang walang saysay=marurumi=at=ang=l=b=ay=pawang may halaga.=Presidente; Emilio Aguinaldo= Severino de las Alas = Pascual Alvarez, Mariano Llanera= Mamerto Natividad=Isabelo Artacho= Vicente Lukban y Rilles = Melecio Carlos = Simeon Tecson = Mariano Noriell = Baldomero Aguinaldo = Salvador Estrella = Pantaleon Garcia = Escolastico Viola = Julian de la Cruz = Ciriaco Sartore = Jose Ignacio = Agustin de la Rosa = Celestino Aragon = Gregorio H. del Pilar = Andres Presbitero = Benito Natividad = Pedro Dungon = Eduardo Llanera = Herminio Miguel = Deodato Manahan = Pedro Gualdes = Ambrocio de la Cruz = Matias Gan-Borra = Miguel Catajan = Modesto Porciuncula = Clemente Valencia = Claro = Emiliano Tecson = Bembenuto Ramirez = Francisco M. Soliman = Maximo Kabigting = Ramon Tombo = Artemio Ricarte Vibora = Sinforoso de la Cruz = Agapito Buson= Valentin Diaz = Tomas Ago Suzano = C. Pacheco = Manuel Tinio = Anastasio Francisco = Serviliano Aquino = Wenceslao Viniegra = Doroteo Lopez = Secretario, Vito Belarmino, Teodoro Gonzales, Antonio Montenegro. = Ito’y Salin.

Endnotes:

Ang "Copia ng Constituciong Halal sa Biak-na-bato," na isinalin ni Francisco Macabulos y Soliman noong 12 Mayo 1898 sa Hongkong, ay makikita sa Philippine Revolutionary Records, reel#8, folder#55, document#6.

Wednesday, 01 January 1902 Posted in Constitutions

Leave a comment

You are commenting as guest. Optional login below.

Layout, content, and images copyright © 2007—2014 Corpus Juris. All Rights Reserved.
The Corpus Juris™ name and logo are trademarks of Corpus Juris. .